นิตยสารฟอร์บ เปิดเผยผลการจัดอันดับความมั่งคั่งของกษัตริย์ทั่วโลกเป็นครั้งที่สองหลังจากได้เคยจัดอันดับ “The World’s Richest Royals/ทำเนียบกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุดในโลก” มาแล้วเมื่อปีที่แล้ว(2007) โดยกษัตริย์แห่งบรูไนได้ตำแหน่งกษัตริย์ที่รวยที่สุดในโลกไปครอง ส่วน “ในหลวงของพสกนิกรชาวไทย” ทรงเป็นกษัตริย์ที่มั่งคั่งที่สุดอันดับที่ 5 ของโลก ด้วยทรัพย์สินประมาณ 5,000 ล้านดอลลาร์ และเป็นหนึ่งในสององค์พระประมุขจากประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ติดโผเมื่อปีที่แล้ว

มาในปีนี้ นิตยสารฟอร์บเผย”ในหลวงของเรา”รั้งอันดับหนึ่งกษัตริย์ร่ำรวยที่สุดในโลกเฉือนกษัตริย์บรูไนแชมป์ปีที่แล้ว ยังความปลาบปลื้มปิติมาสู่ “พสกนิกรชาวไทยผู้จงรักภักดี” เป็นอย่างยิ่ง การรายงานของนิตยสารฟอร์บในครั้งนี้เผยให้เห็นถึงพระราชอัจริยภาพในด้าน “การลงทุนแบบพอเพียง” ของพระองค์ทั้งยังเป็นแบบอย่างในด้านธรรมาภิบาลในการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส สมควรที่เหล่าข้าราชบริพาร นายทหารระดับสูง และตำรวจชั้นผู้ใหญ่จะเดินตามรอยเบื้องพระยุคลบาทอย่างยิ่งยวด

โดยนิตยสารฟอร์บรายงานว่า

เมื่อต้นปีนี้ชาวเนปาลได้ใช้สิทธิออกเสียงลงประชามติเพื่อยกเลิกการปกครองระบอบราชาธิปไตยที่ครองอำนาจมายาวนานถึง 240 ปี และอดีตกษัตริย์คเยนทราถูกบังคับให้เสด็จออกจากพระราชวังของเขาในกรุงกาฎมัณฑุ ซึ่งปัจจุบันพระราชวังแห่งนี้(พระราชวังนารายันฮิติ)ถูกพลิกโฉมเอามาทำเป็นพิพิธภัณฑ์เรียบร้อยแล้ว

ณ ปัจจุบันนี้มีกษัตริย์ 15 พระองค์ในทำเนียบกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุดในโลกที่ยังถือครองความมั่งคั่งไว้อย่างเหนียวแน่น แม้จะมีข้อครหาเกิดขึ้นตั้งแต่เรื่องการหนีภาษีไปจนถึงการยุบสภาฯในประเทศสวาซีแลนด์และคูเวตก็ตาม ในฐานะที่เป็นกลุ่มราชวงศ์กลุ่มหนึ่ง กษัตริย์ที่ครองความมั่งคั่งมากที่สุดในโลกทั้ง 15 พระองค์นี้มีทรัพย์สินร่ำรวยเพิ่มขึ้นคิดเป็นมูลค่าทั้งหมด 131 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐโดยเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 95 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ

และชื่อที่ปรากฎอยู่บนสุดในทำเนียบกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุดในโลกคือ กษัตริย์ภูมิพล อดุลยเดชแห่งประเทศไทย โดยพระองค์ทรงครองพระราชทรัพย์ที่ถูกประเมิณแล้วคิดเป็นมูลค่าสุทธิ(มูลค่าความแตกต่างระหว่างสินทรัพย์และหนี้สิน)ทั้งสิ้น 35 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐหรือ 1.19 ล้านล้านบาทซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 7 เท่าอันเป็นผลเนื่องมาจากความโปร่งใสที่เพิ่มขึ้นของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ พระองค์คว้าตำแหน่งที่หนึ่งไปจากสุลต่านแห่งบรูไน ซึ่งครองทรัพย์สินคิดเป็นมูลค่ารวม 20 พันล้านดอลล่าร์สหรัฐ โดยสุลต่านแห่งบรูไนเป็นเพียงหนึ่งในสององค์พระประมุขที่ถูกลดอันดับความร่ำรวยจากปีที่แล้ว

สุลต่านแห่งบรูไนผู้สืบราชสมบัติมาจากราชวงศ์มุสลิมที่มีอายุยืนนานถึง 600 ปี จำต้องลดกำลังการผลิตน้ำมันของประเทศพระองค์ลงเนื่องจากปริมาณน้ำมันสำรองที่มีอยู่กำลังเหือดแห้งลง

กษัตริย์ภูมิพลอดุลยเดชซึ่งเป็นกษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ยาวนานที่สุดในโลกได้รับความเคารพรักอย่างสูงสุดว่าทรงเป็น “สมมติเทพ” ของปวงชนชาวไทย ในปีนี้สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ได้เปิดเผยข้อมูลมากขึ้นอย่างไม่เคยเป็นมาก่อนโดยระบุว่า พระองค์ทรงครอบครองที่ดินจำนวนมหาศาลรวมไปถึงที่ดินขนาด 3493 เอเคอร์หรือราว 87,000 ไร่ในกรุงเทพมหานคร ทั้งยังทรงเป็นผู้ถือหุ้นในเครือสยามซีเมนต์และธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)ด้วย เมื่อเร็วๆนี้พระองค์ได้เพิ่มการลงทุนในบริษัท เทเวศประกันภัย จำกัด(มหาชน)เพื่อเอาออกมาเป็นบริษัทส่วนบุคคล แม้ในทางเทคนิคกษัตริย์กับรัฐชาติจะถูกแยกออกจากกัน แต่กษัตริย์ยังคงทรงอิทธิพลเป็นอย่างมากและมีการเชื่อกันว่าพระองค์ทรงเห็นชอบโดยนัยกับการทำรัฐประหาร 19 กันยาฯที่ล้มล้างอำนาจการปกครองจากอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร

อย่างไรก็ตาม ฟอร์บส์ ระบุว่า ต้องไม่ลืมว่าความมั่งคั่งของกษัตริย์มาจากการสืบราชสมบัติหรืออำนาจจากตำแหน่ง และเนื่องจากทรัพย์สินของกษัตริย์แต่ละพระองค์มักจะถูกแบ่งให้แก่สมาชิกราชวงศ์และมักถือเป็นเงินท้องพระคลังที่ควบคุมโดยกษัตริย์เหล่านี้ในนามของชาติหรือดินแดนแต่ละแห่ง ด้วยเหตุผลดังกล่าว จึงไม่มีกษัตริย์พระองค์ใดใน 15 พระองค์ที่อยู่ในทำเนียบกษัตริย์ที่มั่งคั่งที่สุดในโลกมีคุณสมบัติถูกจัดให้เข้าอยู่ในการจัดอันดับมหาเศรษฐีของโลกประจำปี ไม่ว่าราชวงศ์เหล่านี้จะมีพระราชทรัพย์สุทธิสูงเพียงใดก็ตาม

เนื่องด้วยความสัมพันธ์ระหว่างความมั่งคั่งของบุคคลกับรัฐนั้นมีลักษณะเฉพาะของแตกต่างกันไป การประเมิณทรัพย์สินเหล่านี้จึงจำเป็นต้องใช้การผสมผสานกันระหว่างศาสตร์และศิลป์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ยกตัวอย่างเช่น กษัตริย์มัสวาติที่3แห่งสวาซีแลนด์เป็นผู้สืบทอดผลประโยชน์จากสองกองทุนรวมที่ถูกก่อตั้งขึ้นโดยพระราชบิดาของพระองค์ในนาม “ชาติสวาซี” ตราบใดที่พระองค์ยังอยู่ในอำนาจ พระองค์มีสิทธิขาดในการใช้สอยพระราชทรัพย์ส่วนนี้ได้ตามพระราชอัธยาศัย ซึ่งอำนวยความสะดวกให้พระองค์สามารถสร้างพระราชวังให้กับพระมเหสีแต่ละพระองค์ทั้ง 13 พระองค์และใช้จ่ายพระราชทรัพย์อย่างฟุ้งเฟ้อในงานเฉลิมพระชนมพรรษาหลายวโรกาส รวมไปถึงค่าใช้จ่าย 2.5 ล้านดอลล่าร์สหรัฐฯ(85 ล้านบาท)ที่หมดไปกับการเฉลิมฉลองครบรอบพระชนมายุ 40 พรรษาเมื่อเร็วๆนี้

อย่างไรก็ตามในสหราชอาณาจักรนั้น ทรัพย์สินในพระมหากษัตริย์เช่น พระราชวังบัคกิ้งค์แฮมและเครื่องเพชรของราชวงศ์อังกฤษถือเป็นทรัพย์สินส่วนสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ไม่ใช่ของพระราชินีอลิซาเบธ ซึ่งทรัพย์สินดังกล่าวไม่ถูกนับรวมในโภคทรัพย์สุทธิของพระองค์ เพราะที่จริงแล้ว ความมั่งคั่งของพระองค์มาจากทรัพย์สินในอังกฤษและสก๊อตแลนด์ งานจิตรกรรมและประติมากรรม เครื่องประดับ และแสตมป์สะสมที่รวบรวมโดยพระอัยกา

แม้ทางนิตยสารฟอร์บได้ติดตามความร่ำรวยของราชวงศ์ระดับแนวหน้าจำนวนหนึ่งมาหลายปี (เช่น พระราชินีแห่งอังกฤษ และสุลต่านแห่งบรูไน) แต่การนำเสนอผ่านบทความดังกล่าวเป็นเพียงครั้งที่ 2 ที่เผยแพร่ทำเนียบราชวงศ์ที่ร่ำรวยที่สุดอย่างละเอียด ส่วนกษัตริย์สเปนและญี่ปุ่นไม่ติดอันดับทำเนียบกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุดในโลกเช่นเคย

หมายเหตุ: บทความ “ทำเนียบกษัตริย์ที่ร่ำรวยที่สุดในโลก” นี้ถอดความภาษาไทยบางส่วนมาจากบทความภาษาอังกฤษ “The World’s Richest Royals“

ท่านสามารถอ่านบทความเต็มๆได้จากบทความภาษาอังกฤษข้างล่างนี้และบทความเพิ่มเติม “ฟอร์บจัดอันดับใหม่ ราชวงศ์ไทยรวยที่สุดในโลก” จาก ประชาไท และ “ฟอร์บสจัดอันดับ’ในหลวง’เป็นราชวงศ์รวยสุดของโลก” จาก กรุงเทพธุรกิจ

Special Report
The World’s Richest Royals
Tatiana Serafin 08.20.08, 11:00 PM ET

Earlier this year, Nepal voted to eliminate its 240-year-old Hindu monarchy, and former king Gyanendra was forced to turn over his royal palace in Kathmandu, which has become a museum.

So far the 15 rulers on our list have held on to their riches, despite controversy ranging from tax evasion to the dissolution of parliaments in Swaziland and Kuwait. As a group, the world’s 15 richest royals have increased their total wealth to $131 billion, up from $95 billion last year.

At the top of our list is Thailand’s King Bhumibol Adulyadej, whose $35 billion estimated net worth is up sevenfold as a result of increased transparency of his Crown Property Holdings. He takes the top spot from the only other Asian monarch on the list, the Sultan of Brunei, worth $20 billion, one of only two rulers worth less than they were last year. The sultan, who inherited the riches of an unbroken 600-year-old Muslim dynasty, has had to cut back on his country’s oil production because of depleting reserves.

The other loser was Morocco’s King Mohammed VI, now worth $1.5 billion, down from last year’s $2 billion. A serious drought has slowed the country’s economic growth to 2%.

No such problems for the six rulers from Middle Eastern countries, who have been raking in cash, largely from oil. The region’s richest, Abu Dhabi’s Sheikh Khalifa Bin Zayed Al Nahyan, comes in again at No. 2 on our list, with an estimated net worth of $23 billion. Abu Dhabi is home to 95% of the United Arab Emirate’s oil deposits, the source of the Sheikh’s wealth. The tiny emirate is also making news because of high-profile investments by its state-owned investment vehicle including a $7.5 billion investment in Citibank.

Dubai’s Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, with a net worth of $18 billion, is the majority shareholder of Dubai Holding, which has investments in companies such as Sony (nyse: SNE – news - people ) and defense contractor EADS. His country’s investment fund recently paid $5 billion for a stake in MGM Mirage (nyse: MGM – news - people ) and $825 million to purchase retailer Barneys New York.

Things are thornier for Prince Hans-Adam II of Liechtenstein, sixth on our list with an estimated net worth of $5 billion. A major source of his net worth, LGT bank, which his family has run for 70 years, is the focus of a tax evasion scandal for allegedly helping wealthy clients hide their money. A U.S. Senate investigation claims that his brother, Prince Phillip, met with suspected tax dodgers in his role as LGT chairman.

The last remaining bachelor among these wealthy royals, Prince Albert II of Monaco, is rumored to be putting his girlfriend through French immersion classes. His net worth is estimated to be $1.4 billion and includes high-priced real estate and a stake in a casino in the tiny principality. He is planning to extend the nation, the size of New York’s Central Park, by building a new district out into the sea that will be erected on giant pillars. Environmentalists are concerned.

Meanwhile, succession planning is the talk of the town with the two queens on our list. The Netherlands’ Queen Beatrix, ranked 14th, is rumored to be considering abdicating in favor of her son, while the U.K.’s Queen Elizabeth, ranked 12th, plans to keep on ruling, thwarting the hopes of her son Prince Charles to get a shot at the throne any time soon.

The only ruler who doesn’t preside over a geographic territory is the Aga Kahn; he is the spiritual leader of the world’s dispersed 15 million Ismaili Muslims. The equestrian, whose net worth is estimated at $1 billion, recently purchased a stake in Britain’s largest horse auction house.

Keep in mind that the wealth of the royals comes from inheritances or positions of power; it is often shared with extended families and often represents money controlled by them in trust for their nation or territory. For these reasons, none of the 15 royals on this list would qualify for our annual ranking of the world’s billionaires, regardless of their net worth.

Because of technical and idiosyncratic oddities in the exact relationship between individual and state wealth, these estimates are perforce a blend of art and science.

For instance, Swaziland’s King Mswati III is the beneficiary of two funds created by his father in trust for the Swazi nation. While he holds power he has absolute discretion over use of the income, which has allowed him to build palaces for each of his 13 wives and throw himself lavish birthday parties, including his recent one celebrating his 40th birthday at a reported $2.5 million cost.

In the U.K., however, royal items such as Buckingham Palace and the British crown jewels are considered to belong to the British nation, not Queen Elizabeth, and as such are not counted in her net worth. Instead, her wealth is derived from property in England and Scotland, fine art, gems and a stamp collection built by her grandfather.

While we have tracked the fortunes of a few high-profile royals, like the Queen of England and Sultan of Brunei, for years, this is only the second time we have published a definitive list of the richest royals. Monarchs of such countries as Spain and Japan failed to make the cut.

No. 1: King Bhumibol Adulyadej

Thailand

Age: 80

Net worth: $35 billion

The world’s longest-reigning monarch is revered as a deity. His Crown Property Bureau, through which he holds wealth, granted unprecedented access this year, revealing vast landholdings, including 3,493 acres in Bangkok. He also owns stakes in the publicly listed Siam Cement and Siam Commercial Bank. He recently increased investment in Deves Insurance in order to take it private. While the crown remains technically separate from state, the king exerts enormous influence and is thought to have given his implicit blessing to the 2006 coup that overthrew former prime minister Thaksin Shinawatra.

No. 2: Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan

United Arab Emirates

Age: 60

Net worth: $23 billion

President of the UAE and hereditary ruler of its capital emirate, Abu Dhabi. UAE is home to one-tenth of world’s oil reserves; petrodollars-dollars are the president’s family’s original source of wealth. His real estate also is becoming more valuable, as property values rose 100% from 2005 to 2007. Sheikh Khalifa spent more than $1 billion–including $200 million on a Frank Gehry-designed Guggenheim museum–on branding Abu Dhabi as a cultural center. Abu Dhabi Investment Authority recently made headlines by investing $7.5 billion in Citibank and buying New York’s Chrysler Building for $800 million.

No. 3: King Abdullah bin Abdul Aziz

Saudi Arabia

Age: 84

Net worth: $21 billion

Ascended to the throne August 2005; soon after, construction began on a $26 billion city named in his honor, which the government hopes will become the new economic epicenter of the Middle East. Saudi Arabia is now earning approximately $1 billion a day from oil exports, helping boost the royal family’s fortune. The king is an avid horseman and breeds Arabian horses; he founded the Equestrian Club in Riyadh.

No. 4: Sultan Haji Hassanal Bolkiah

Brunei

Age: 62

Net worth: $20 billion

Crowned 40 years ago after his father’s voluntary abdication, the 29th sultan of Brunei is heir to an unbroken 600-year-old Muslim dynasty and rules concurrently as its prime minister, defense minister, finance minister and head of religion. The sultan’s wealth is based on oil and gas reserves, but with oil fields set to dry up in 10 years, production has been cut. He is currently battling with brother Prince Jefri over allegedly misappropriated assets; an arrest warrant was issued for Prince Jefri this summer when he reportedly failed to appear in a U.K. court to address charges.

No. 5: Sheikh Mohammed bin Rashid

Al Maktoum Dubai

Age: 58

Net worth: $18 billion

Ruler of Dubai, an emirate of the UAE. Sheikh Mohammed is a majority shareholder of Dubai Holding, a conglomerate with stakes in HSBC Holdings and Sony, as well as real estate holdings, including New York’s Essex House Hotel. A formidable figure in horse racing, he owns a 3,800-acre farm in Kentucky and bought Australia’s Ingham stud farm for reported $460 million. Dubai’s sovereign wealth fun recently paid $5 billion for a piece of MGM Mirage and $825 million to purchase retailer Barneys New York outright.

No. 6: Prince Hans-Adam II von und zu Liechtenstein

Liechtenstein

Age: 63

Net worth: $5 billion

Heads the tiny Alpine principality. His family’s bank, LGT, its most valuable asset, is the focus of a tax scandal for allegedly helping wealthy clients hide their money. A U.S. Senate investigation claims that his brother Prince Philipp met with suspected tax dodgers in his role as LGT chairman. Other holdings include an estimated 20,000 hectares of land in Austria; several 17th-century palaces in central Vienna; RiceTec, a producer of genetically engineered rice in the U.S.; and a 400-year-old art collection.

No. 7: Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani

Qatar

Age: 56

Net worth: $2 billion

Became ruler after deposing his father in a bloodless coup in 1995. Sheikh Hamad spearheaded the development of Qatar’s vast oil and natural gas reserves. He is currently making money from LNG commissions, with contracts with Korea, Belgium and Taiwan. The country now has the highest per-capita income in the world. A graduate of Britain’s Sandhurst Military Academy, Sheikh Hamad also oversaw the modernization of Qatar’s armed forces. Provided key start-up capital for Al Jazeera and its English sister station.

No. 8: King Mohammed VI

Morocco

Age: 46

Net worth: $1.5 billion

Ascended to the throne in 1999. Wealth derives from phosphate mining, agriculture and stake in Morocco’s largest public company ONA. Morocco’s economic growth has slowed to 2% in the face of a serious drought, putting a serious dent in the royal fortune. Still, palaces reported to have an operating budget of almost $1 million a day. The king is making an effort to alleviate poverty and improve human rights. Last April, he pardoned eight Moroccan activists imprisoned for chanting anti-monarchy slogans.

No. 9: Prince Albert II

Monaco

Age: 50

Net worth: $1.4 billion

Took over 700-year Grimaldi-family reign of Monaco in 2005. Inherited a fortune that includes real estate, art, antique cars, stamps and a stake in Monte Carlo’s casino, Société des Bains de Mer. An environmentalist, Prince Albert drives a hybrid car and has pushed for CO-2 reduction, but a controversial expansion of Monaco, with plans to build a new district on the sea (apparently to be erected on giant pillars), has opponents claiming the project would create an underwater desert. The eligible bachelor is reportedly sending girlfriend to French immersion classes.

No. 10: Sultan Qaboos bin Said

Oman

Age: 67

Net worth: $1.1 billion

Assumed the throne in 1970 after overthrowing his father, who had kept the prince under house arrest for six years. His fortune is up this year, thanks to an oil surplus; he is investing part of the surplus in tourism. The divorced sultan has donated millions to restore Oman’s mosques and is a classical music fan. He reportedly owns a 500-foot yacht.

No. 11: Prince Karim Al Hussein

Age: 71

Net worth: $1 billion

The Aga Khan is the spiritual leader of the world’s 15 million Ismaili Muslims and chairs the Aga Khan Development Network that promotes investment in Asia and Africa. He owns 900 thoroughbreds and has a stake in one of Britain’s largest horse-auction houses. No settlement yet in his divorce from his second wife, Inaara Aga Khan, though in March he hired Fiona Shackleton, who represented Paul McCartney in his divorce from Heather Mills.

No. 12: Queen Elizabeth II

U.K.

Age: 82

Net worth: $650 million

The oldest living monarch in British history, Elizabeth II ascended the throne at age 25 and plans to keep ruling until she’s physically unable, thwarting hopes of her son, Charles, to be king soon. Her personal fortune is based on property in England and Scotland, fine art, gems and a stamp collection built by her grandfather. Buckingham Palace and the Crown Jewels do not figure in, as they are state-owned treasures. Her penchant for Welsh corgis is overshadowed only by her love of horses.

No. 13: Sheikh Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah

Kuwait

Age: 79

Net worth: $500 million

The country’s longtime foreign minister was not originally in line to throne; in 2006, he was appointed by the National Assembly after the crown prince was deemed too ill to rule. Unlike royals in many Gulf states, Sheikh Sabah’s wealth is based on a stipend. He called for new elections after the resignation of Kuwaiti cabinet in March and is promoting economic reform to attract more investment, speed up privatization and ease land-ownership regulations to prepare for the post-oil era.

No. 14: Queen Beatrix Wilhelmina Armgard

Netherlands

Age: 70

Net worth: $300 million

Rumored to be considering stepping down so that her eldest son, Willem-Alexander, can ascend the throne, which would make him the first Dutch king in more than a century. The fortune of Beatrix and her family has been hit by a declining Dutch equities market, though their real estate holdings, such as Castle Drakensteyn and land in Tavernelle, have appreciated with the overall market.

No. 15: King Mswati III

Swaziland

Age: 40

Net worth: $200 million

Sub-Saharan Africa’s last absolute monarch dissolved Parliament in June, with confusion over whether 2005 constitution even allows opposition parties elections have yet to be set. King Mswati assumed throne at age 18; his wealth derives from investments and real estate. The king spent a reported $2.5 million celebrating 40 years of country’s independence, along with his 40th birthday. His lavish lifestyle is highlighted in the documentary film Without the King.

Forbes.com